Persaandacht voor de toekomstplannen van de Dendermondse Onze-Lieve-Vrouwekerk

- Voorstelling van het beheersplan voor de dekenale Onze-Lieve-Vrouwekerk
- "Aanbidding door de herders" door Antoon van Dyck wordt gerestaureerd
- Oproep tot vrijwilligers om het cultureel erfgoed van de kerk te onderhouden

 

Een eerste beheersplan voor een Dendermondse kerk.

Op vrijdag 5 oktober 2018 werd in de kerk het definitief goedgekeurde beheersplan officieel overhandigd door afgevaardigden van de kerkfabriek aan burgemeester Piet Buyse en aan schepen van erediensten Dirk Abbeloos.

Een beheersplan wordt door de Vlaamse overheid verplicht opgelegd indien men voor restauraties en instandhoudingswerken aan een monument subsidiëring wenst aan te vragen.

Vorig jaar werd met de goedkeuring van een “Kerkenbeleidsplan” reeds een andere cruciale voorwaarde voor betoelaging gerealiseerd.

Het “Beheersplan voor de O.-L.-Vrouwekerk” is een lijvig boekwerk geworden, resultaat van intense samenwerking tussen een gespecialiseerd ontwerpbureau en de leden van de kerkraad enerzijds en de vzw Vrienden van de OLV-kerk anderzijds.

Een beheersplan verplicht vooruit te denken, wel een generatie ver. Er worden prioriteiten gelegd over de uit te voeren instandhoudingswerken. Eén van de belangrijkste dossiers die zich snel aandienen zijn de daktimmerwerken, de leibedekking en de vele honderden meters dakgoten en afvoeren. Vooreerst wenst de kerkraad daartoe veilige loopbruggen te laten instaleren op de gewelven. Het wordt een werk van lange adem dat belangrijke financiële inspanningen zal vergen. Staan ook reeds op het lijstje van prioritaire (kleinere) werken: de restauratie van de kapittelkamer boven de sacristie en zes prachtige processietronen die samen een uniek geheel vormen.

 

Naast de bouwkundige werken en de instandhouding van het rijke cultuur-historisch patrimonium, biedt het beheersplan ook een visie op de toekomstige bestemming van dit prachtige beschermde kerkgebouw.

De religieuze functie als dekenale kerk blijft centraal staan; ze vormt de verbindingsschakel in de nieuwe parochie en dekenaat met grote gezamenlijke vieringen op de hoogdagen van het kerkelijk jaar.  Het blijft ook de plaats voor officiële plechtigheden, oecumenische diensten en uiteenlopende zingevingsinitiatieven. Een tweede belangrijke functie wordt het schoolpastoraal. Onze “Grote Kerk” ligt midden de grote scholencampus van het Oscar Romerocollege. Een raamovereenkomst werd afgesloten zodat sinds vorig schooljaar alle grote startvieringen, zingevingsinitiatieven en schoolproclamaties in de kerk plaatsvinden.  Overigens wenst de kerkfabriek de kerk uitdrukkelijk open te stellen voor àlle zingevingsinitiatieven, ook die van andere onderwijsinstellingen. Het kerkgebouw is een belangrijke bewaar- en toonplaats voor oud en modern religieus en cultureel erfgoed.  De O.-L.-Vrouwekerk is zonder tegenspraak, na de St-Baafskathedraal in Gent, de belangrijkste (lees ook “schoonste”) kerk in het bisdom.  Mettertijd wil wij haar opdracht als actief museaal centrum voor religieuze kunst verder uitbouwen. Het toeristisch aanbod is reeds opmerkelijk en de socio-culturele initiatieven, concerten, tentoonstellingen enz. zullen verder actief worden gestimuleerd. Deze kerk is door de eeuwen gebouwd en menig keer heropgebouwd door en voor de hele gemeenschap van de stad en van het omliggende Land van Dendermonde. Het beheersplan wil dit gebouw koesteren als centrale plaats voor de rooms-katholieke eredienst maar daarnaast ook terug en verder openstellen voor de brede gemeenschap van Dendermonde en ver daarbuiten.

 

Een topwerk van de Vlaamse barokschilderkunst wordt gerestaureerd.

Het dossier voor de restauratie van “De aanbidding van de herders” door Antoon Van Dyck is eindelijk rond.  Dit kunstwerk, ook “Kerstnacht” genoemd, werd speciaal voor onze kerk bij Antoon Van Dyck besteld.  Het werd nog eind van datzelfde jaar 1631 afgewerkt en geplaatst in het Onze-Lieve-Vrouwaltaar, in het Sint-Hubertuskoor. In 1721 vatte het schilderij een onwaarschijnlijke reis aan. Het kreeg toen een sierlijk bewerkte lijst en werd elders in de kerk opgehangen.  De Franse revolutionairen namen het werk mee naar Parijs waar het opgenomen zou worden in de collectie van het pas opgerichte Louvre-museum.  Maar kort daarop besloot Napoleon om een aantal van de buitgemaakte werken te verspreiden over musea in musea van een aantal “Franse” steden.  Zo kwam “De aanbidding van de herders” reeds in 1801 naar Brussel.  In 1817 besliste Willem I, na herhaald aandringen vanuit Dendermonde, dat het werk diende teruggegeven aan de Grote Kerk, mits betaling van de vervoerskosten vanuit… Frankrijk!  Het werk werd eerst nog opgehangen in de sacramentskapel en later in de noordelijke zijbeuk.  Pas in 1992, toen ook het oorspronkelijk O.-L.-Vrouwaltaar uit de afgebroken St-Rochuskapel terug kwam naar de kerk.  Het schilderij werd uit de lijst gehaald en in het OLV-altaar verwerkt, op de plaats waar het nu te bewonderen valt.  Het hangt er tegenover een ander werk van Antoon Van Dyck: de “Kalvarie” uit 1629, dat in opdracht van bisschop Antonius Triest oorspronkelijk voor de kapel van de Kapucijnen aan de Vlasmarkt werd vervaardigd.

 

Reeds lang wordt de restauratie dringend noodzakelijk geacht.  In 2015 werd het vooronderzoek toegewezen aan een gerenommeerd restauratie-atelier IPARC. De resultaten van dit onderzoek wezen op de hoogdringende noodzaak van conservatie. Begin vorige maand, 3 september 2018, kreeg de kerkfabriek eindelijk de goedkeuring vanwege het Agentschap Onroerend Erfgoed van het aanbestedingsdossier en de toekenning van de erfgoedpremie.  Hierdoor kan de restauratie nu eindelijk aanbesteed worden.  De offertevraag is inmiddels de deur uit en daarin worden twee varianten voorzien: restauratie in het atelier of in de kerk zelf.  Er zal eveneens rekening gehouden worden met de timing.  Immers, dit werk van A. Van Dyck is opgenomen in het project ‘Vlaamse Meesters in situ” waarmee Openbaar Kunstbezit in Vlaanderen tussen 1 juni en 30 september 2019, toeristen uit binnen- en buitenland wil laten kennis maken met topschilderwerken uit de barokperiode die niet in musea maar in kerken en in privé-bezit bewaard worden.  Het zou heel mooi zijn indien het werk tegen die tijd terug in zijn oorspronkelijke uitstraling kan getoond worden.  Het zal worden teruggeplaatst mét de lijst uit 1721 op de oorspronkelijke plaats en in het oorspronkelijke O.-L.-Vrouw altaar.
 

Oproep tot vrijwillige medewerkers om het cultureel erfgoed  te onderhouden.

Vaak krijgen we van kerkgangers én van toeristen het compliment dat onze kerk ‘blinkt’, dat alles fris en netjes oogt.  Dat is het werk van wekelijks, bijna dagelijkse arbeid van een gedreven kuisploeg en van vrijwilligers die instaan voor de bebloeming.  Anderzijds vergt het onderhoud van de kerk en de vele kunstschatten zeer gespecialiseerd restauratiewerk door firma’s met de nodige erkenningen.  Tussen dagelijks kuiswerk en gespecialiseerde restauratie is er een breed terrein waarin vrijwilligers een rol zouden kunnen spelen.  Dat gaat van het secuur onderhoud en deskundig bewaren van kerktextiel, tot het bestrijden van houtworm en aantasting door allerhande insecten en het regelmatig boenen. Soms zal daartoe nog de tussenkomst van gespecialiseerde firma’s aangewezen zijn.  Vele andere opdrachten liggen perfect in het bereik van enthousiaste vrijwilligers die daartoe een beperkte opleiding krijgen maar vooral met veel liefde dit eeuwenoude Dendermondse patrimonium willen doorgeven aan de volgende generaties.  De kerkfabriek is verheugd hiertoe te kunnen samenwerken met de vzw Vrienden van de O.-L.-Vrouwekerk.  Deze vzw roept vrijwilligers op en zal instaan voor de opleiding en de begeleiding.  De vzw Monumentenwacht Oost-Vlaanderen heeft toegezegd om de vorming te coördineren.  In de komende weken zullen kandidaten een eerste keer uitgenodigd worden en de korte opleidingssessies zullen wellicht in het eerste kwartaal van 2019 van start gaan. Iedereen die over wat vrije tijd beschikt en een handje wil toesteken is van harte welkom en kan zich melden bij de heer Aimé Stroobants, Donckstraat 94 te Dendermonde, tel. 052/21 29 34 of per e-mail aimestroobants@gmail.com  Denk je aan iemand, spreek hem/haar hierover even aan en laat het ons weten.