Op de koffie bij Jan en Alleman

OP DE KOFFIE BIJ 'JAN EN ALLEMAN'

In 2014 werd in de Theodoor Vermylenstraat in Baasrode het buurthuis ‘Jan en Alleman’ opgericht voor de wijk Hof ten Rode, op initiatief van mevr. Erna Van Dyck. Zij is voorzitter van Kinderfonds De Tondeldoos vzw in Groot-Dendermonde dat momenteel 135 kansarme gezinnen met 320 kinderen begeleidt.

Kunt u kort het ontstaan van het buurthuis schetsen?

Via het Kinderfonds De Tondeldoos wist ik dat er in een aantal gezinnen in de wijk Hof ten Rode nood was aan ondersteuning bij o.a. opvoeding en huisvesting. Ik klopte aan bij het CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk) en in een mum van tijd zaten we rond de tafel met mogelijke sociale partners. We kwamen tot een akkoord en dienden het project in bij toenmalig minister Lieten, voor een projectsubsidie rond het bestrijden van kinderarmoede. Van de meer dan 200 aanvragen werden er 20 weerhouden, waaronder als eerste dit project!

De sociale huisvestingsmaatschappij Volkswelzijn stelde ons een huurhuis ter beschikking. De buurtbewoners kozen zelf de sprekende naam ‘Jan en Alleman’. We kregen 50 000 euro ter beschikking en moesten hiermee drie jaar zien rond te komen voor onder andere de huur (500 euro per maand), de inrichtingskosten en de werkuren van het OCMW. Eind 2016 liep dit project ten einde. We moesten dus op zoek naar andere bronnen en minister Homans van Gelijke kansen en Armoedebestrijding werd via de juiste mensen aangesproken om opnieuw geld vrij te krijgen.

Hoe werkt het buurthuis?

Momenteel hebben we drie huizen ter beschikking in de wijk: het buurthuis dat we huren en twee huizen die we gratis in gebruik krijgen van Volkswelzijn, tot ze worden gesloopt. De nutsvoorzieningen betalen we zelf. In het ene huis hebben we een kledingwinkel ondergebracht. Het tweede huis is een stockageruimte voor meubelen en huisgerief. We ontvangen alles gratis en schenken alles gratis weg. De noden worden doorgespeeld via allerlei kanalen: OCMW, Kind & Gezin, scholen, Facebook en de kansarmen zelf.

Onder de twintig vrijwilligers zijn er negen die huisbezoeken doen om de problematiek van de gezinnen te leren kennen. Het eerste huisbezoek doe ik altijd zelf. Het buurthuis is drie dagen per week open. Op maandagnamiddag en op vrijdagvoormiddag wordt er koffie gedronken en gezellig bijgepraat om de mensen uit hun sociaal isolement te halen. Ook de buurt wordt uitgenodigd. Op woensdag is het buurthuis open van 10 tot 16 uur waarbij de mensen op gesprek kunnen komen. ’s Middags wordt een maaltijdsoep met boterhammen aangeboden.

Via een studente die haar doctoraatsthesis schrijft over huiswerkbegeleiding bekijken we de concrete aanpak hiervan met de studenten van de lerarenopleiding ‘Odisee’ in Sint-Niklaas. We organiseren ook een buurtbarbecue om rijk en arm samen te brengen en vooroordelen als ‘luieriken’ en ‘profiteurs’ uit de wereld te helpen. Het kind staat steeds centraal waarbij de creativiteitsontwikkeling zeer belangrijk is. Daarom is er een poppenkastfeest in de maak waarbij de kinderen met hulp van de hogeschool een verhaal bedenken, een poppenkast en poppen knutselen om tenslotte een voorstelling te geven voor de ouders. Hun betrokkenheid is van groot belang!

Wat zijn de knelpunten?

Er is de voortdurende strijd om financiën bijeen te krijgen. Van het Stadsbestuur ontvangen we een toelage via het Fonds Vrijetijdsparticipatie. De aanvraag hiervoor kan echter maar tweemaal ingediend worden. We willen graag een medisch kabinet inrichten voor consultaties waarvoor men één euro betaalt. Er wordt ook een tussenkomst in de medicatie voorzien.Tandverzorging is eveneens belangrijk maar een beugel bijvoorbeeld Is veel te duur voor een kansarm kind. Bijpassen is dan noodzakelijk. De meubelen voor dit kabinet zijn besteld maar het project staat nog niet echt op poten. We denken er aan een laatstejaarsstudent geneeskunde te contacteren om de kosten te drukken. Naast de financiële kant proberen we mensen te sensibiliseren voor de problematiek van de armoede. We zijn bestendig op zoek naar vrijwilligers om gezinnen te begeleiden of gewoon om praktische hulp te bieden.

Wat betekent armoede voor u?

Het is een onrecht dat ingrijpt op alle domeinen van de mens: materiële schaarste, fysische en psychische gezondheidsproblemen, aantasting van de man-vrouwrelatie, relatieproblemen met de kinderen. Het sociaal isolement is groot. Kwetsbare mensen worden vaak in de steek gelaten. Men kan of wil zich niet inleven in hun wereld. Armoede kan iedereen overkomen en is steeds terug te brengen tot een gebrek aan middelen. Volgens de ‘piramide van Maslow’ wordt eerst aan de basisbehoeften voldaan zoals voeding en huisvesting vooraleer een stap verder te gaan naar veiligheid en zekerheid, sociaal contact, waardering, erkenning en zelfontplooiing.   

Waar haalt u de energie om dit werk vol te houden?

Vooreerst uit mijn geloof. Ik word er door gedreven en heb het gevoel ‘gestuurd’ te worden. Daarnaast is er de steun van mijn gezin. Tenslotte heb ik ook respons van de kansarme mensen zelf. Sommigen van hen draaien zelfs, in beperkte mate, mee in het vrijwilligerswerk.

Onze drie basisprincipes zijn: gelijkwaardigheid, vertrouwen en verdraagzaamheid ten aanzien van elkaar en elkaars eigenheid. Ik geloof in ‘Jan en Alleman’ als een keerpunt in de bestrijding van kinderarmoede, samen met de ouders en de vrijwilligers.

Agnes De Mulder