Maria Lichtmis of de opdracht van de Heer

De kinderzegen vieren met pannenkoeken

Op 2 februari was het “Maria Lichtmis”, zoals het “Feest van de opdracht van de Heer” beter gekend staat, en werden weer vele pannekes warm gemaakt en pak pannenkoeken naar binnen gewerkt. In een leven-zonder-corona zouden we dan in de zondagsmis samengekomen zijn met de ouders en hun kinderen, die het voorbije jaar gedoopt zijn. Schoolkinderen worden mee uitgenodigd en samen beleven een fijne gezinsviering. Alle kinderen stappen mee in de intredeprocessie en dragen een lichtje. In een omgeving-met-corona mogen we dat niet doen en blijven we ‘in ons kot’. Maar het licht van Lichtmis en de Heer geeft aan dat het weer goed zal komen.

40 dagen na de geboorte van Jezus

Gisteren was het exact 40 dagen geleden, dat de Heer geboren werd. Het feest verwijst naar een gebruik ten tijde van Jezus. Volgens de joodse wet (Leviticus, 12) moest een pasgeboren jongen 40 dagen na de geboorte naar de tempel worden gebracht om aan het volk te worden getoond en te worden toegewijd aan God. Een andere benaming is ‘Feest van de Opdracht van de Heer’. Die is eigenlijk correcter, omdat de dag meer in het teken van Christus dan van Maria staat. In het Evangelie volgens Lucas (2, 22-32) leren we dat de tijd gekomen was om Jezus naar Jeruzalem te brengen en Hem aan te bieden aan de Heer. Jozef, Maria en Jezus werden opgewacht door Simeon, een wijs en vroom man. Door de Heilige Geest was hem geopenbaard, dat hij de dood niet zou zien, voordat hij de Messias van de Heer had gezien. Hij nam Jezus in zijn armen en zei: “Nu, Heer, laat U, zoals U gezegd hebt, uw knecht in vrede gaan; want mijn ogen hebben uw heil gezien, dat u ten aanschouwen van alle volken hebt toebereid, een licht dat een openbaring zal zijn voor de heidenen en een glorie voor uw volk.” Maria bewaarde alles in haar hart en Gods wil is ook haar wil. “Hoeveel mensen herkennen zichzelf niet in de aanvaardende Maria, een lieve vrouw die haar Kind bij God draagt?”, vraagt Lea Verwaeren zich af.

Kinderzegen in de kerk

“Zoals Jezus werd opgedragen in de tempel is het op vele plaatsen de gewoonte om rond 2 februari alle pas gedoopte kinderen en hun ouders tijdens de eucharistieviering uit te nodigen”, vertelt Emma Van Houwe, trotse mama van twee dochters. “Zoals Maria en Jozef dat gedaan hebben, vertrouwen de mama’s en de papa’s hun kindje toe aan God”, vult Lea Verwaeren aan. “Deze viering vraagt toch wel wat voorbereidingswerk. De parochieploeg en de vormselcatechisten zijn vanaf begin januari al met de praktische zaken bezig. Uitnodigingen gaan naar de ouders, de ingrediënten voor de pannenkoeken worden aangekocht, de vormelingen werken mee en de schoolkinderen worden ook uitgenodigd. Zo zou het ook dit jaar een vreugdevolle viering geworden zijn.” Maar ja, corona, corona, corona…weer geen eucharistieviering. “En dat is spijtig”, zegt Emma. Zo’n viering is ideaal om weer eens stil te staan bij de betekenis van het doopsel, maar ook bij de opdracht van de ouders om hun kind goed en gelovig op te voeden. Er was zodoende geen moment om samen met de andere ouders, die hun kindje lieten dopen, samen te zijn.” En ouders spelen ook een actieve rol in de eucharistieviering. “De vormelingen beelden dan het evangelieverhaal van Simeon en Hanna uit, terwijl ouders ook lezingen en voorbeden verzorgen”, getuigt Lea Verwaeren. “Net omdat ook de kinderzegen zo’n centrale plaats inneemt, betrekken we de ouders sterk.”

Pannenkoeken en veel licht

“Spontaan bij Lichtmis, denk ik aan pannenkoeken”, gaat Emma Van Houwe verder. “Er is geen vrouwke zo arm of ze maakt haar panneke warm”, herhaalt Lea daarbij het gekende gezegde. De vorm en de kleur van de pannenkoeken zouden naar de zon en het licht verwijzen. Volgens de traditie zal al wie op Lichtmis pannenkoeken eet een voorspoedig jaar hebben. Dat is maar een van de mogelijke verklaringen voor de pannenkoekengewoonte op Lichtmis. Dit jaar wel pannenkoeken maar geen licht in de mis. “Alle lichtjes, sterren en vlammetjes, die voor iedereen tijdens de kerstperiode werden verspreid, doen ons nog steeds denken aan de stralende lichtjes en gezichtjes van kinderen”, besluit Lea Verwaeren. “Die kleine kindjes, zo broos, zo teer, zo hulpeloos, zij zijn de lichtjes in het donker voor hun ouders, grootouders, meters en peters. Wij wensen dat ze mogen uitgroeien tot fijne jonge mensen waar hun ouders fier op zijn. We wensen hen een gelukkige toekomst. En wetend, dat dromen niet altijd uitkomen, vragen we de Heer hen bij te staan. Iedereen kan nog steeds in de kerk terecht om een kaarsje voor de kleintjes te branden. Er liggen ook kaartjes met lichtmisgebeden.”

Dopen in de gemeenschap

“Je kind laten dopen, was vroeger een evidentie”, weet Emma Van Houwe. Nu vinden sommige ouders dat kinderen die keuze zelf moeten maken. Er zijn zelfs mensen, die vinden dat dopen niet meer van deze tijd is, niet meer hoeft. Ouders kunnen die keuze echter wel zelf maken, vind ik. De doop van onze oudste dochter, Eloise, in de zondagsviering was een speciaal moment. In onze eigen parochiekerk was dat toch wel een persoonlijk gebeuren. Onze jongste dochter, Alice, is door de coronasituatie nog niet gedoopt, maar dat komt. Gezondheid en veiligheid gaan voor. Gedoopt worden is deel uitmaken van een gemeenschap, waar mensen zich thuis voelen. En daar mogen zijn, wie je echt bent. Geloven is ook het meegeven van waarden, tonen van respect. Ik hoop, dat onze dochters, later als het nodig is, troost en hoop kunnen vinden uit ons en hun geloof”.

 

Luc De Donder

 

Bekijk hier onze digitale versie van de viering.