Brief van Pastoor De Craene 03-02-2021

Macht die dienstbaar is. 

De bekendste Duitse spirituele schrijver: benedictijnermonnik Anselmus Grün schreef een boek over ‘Macht, een verleidelijke kracht’. Het inspireerde mij om even na te denken over het gebruik van macht. Zowel in de politiek als in de kerk, in organisaties en in het gezin speelt macht een bijzondere rol, ten goede als ten kwade. Als een pastoor bij een conflict in de parochie zegt: ‘Wij christenen maken geen ruzie, wij hebben elkaar lief’ dan is dat een vorm van machtsmisbruik waarmee men probeert een ernstig discussie uit de weg te gaan. Iets dat niet goed is proberen met de mantel der liefde te bedekken, zoals dikwijls gebeurt, is een vorm van machtsmisbruik waarbij men de andere probeert het zwijgen op te leggen. Op vele plaatsen en momenten worden machtsspellekes gespeeld.

‘God is almachtig’: deze overtuiging komt in vele godsdiensten voor. Vele wonderbare verschijnselen zijn daarbij van goddelijke oorsprong en wekken verbazing op of angst. Ze verwijzen naar de almacht die van goddelijke, mysterieuze oorsprong is. Veel bijgeloof tot op vandaag is daarop gebaseerd. Ook in het Oude en Nieuwe Testament wordt God aanbeden als de almachtige. ‘Hij toont de kracht van zijn arm’ (Magnificat). Maar in de taal van Jezus had die ‘macht’ verschillende betekenissen waarbij telkens gesproken wordt over een mens-betrokken God.

1° Auctoritas: iemand die autoriteit uitstraalt. Het vermogen om een bijzondere innerlijke kracht over te brengen naar anderen. Hij gebruikt daarbij geen dwang. Hij stimuleert het leven. Jezus is steeds uitnodigend. Hij geeft aan het leven ruimte om zich te ontplooien

2° Potestas: heersen, bevoegd zijn. God heeft de mens aangesteld tot heerser over de schepping. Maar de mens moet die macht goed gebruiken tot welzijn en niet tot misbruik van de schepping. Bij Jezus is er een enorme kritiek tegenover allen die hun macht misbruiken en dus potentaten (heersers) zijn. Ook al was er in de kerk sprake van macht, maar die noemde men dan diakonia: wat betekent dienst en de mensen. Niet om te heersen over anderen maar om anderen te dienen. Ook al werden daar in de geschiedenis van de kerk veel fouten tegen gemaakt.

3° Dunamis: God werd er gezien als een ‘dynamische kracht’ (Griekse filosofie) en Hij bekleedt de mens met een enthousiasme om de blijde boodschap te verkondigen. Wij zouden kunnen spreken van de kracht van de heilige Geest. Ook mensen kunnen veel dynamiek uitstralen. En zo anderen enthousiasmeren (en theos: vanuit God).

4° Energeia: daadkracht in ons geloofsleven die van God komt en ons aanzet om Gods Boodschap van Liefde uit te dragen. De energie die God ons schenkt om in woord en daad aan zijn liefde gestalte te geven.

Als we dus het woord ‘macht’ in de mond nemen moeten wij in het oog houden dat van oudsher ‘macht’ geen heersen is. God heeft aan Jezus en door de kracht van zijn Geest aan ons allen het vermogen gegeven om het kwade uit de wereld te verdrijven en de mensen te helen met veel liefde en goedheid. Als christen zijn wij uitgenodigd om Gods droom tot werkelijkheid te maken en dienstbaar te zijn aan het Rijk Gods dat ons werd beloofd. ‘Macht’ komt van het werkwoord ‘mogen’. Wij hebben als christenen, en dat is onze roeping, het vermogen om in alles het goede na te streven en God en mens te dienen. Wat een zinvolle en heerlijke opdracht!

Pastoor Paul