Aftellen tot 1 september

September is de maand van hoge verwachtingen. Met veel nieuwe gezichten. Spannend! Zowel voor de leerkrachten en directies als voor de kinderen en hun ouders. September is ook de maand waarin iedereen met een schone lei kan beginnen. De maand van nieuwe kansen geven en krijgen.

Positieve verwachtingen  

School en alles wat daarbij hoort, drukt een onuitwisbare stempel op ons leven. Leraren zijn daarin de bepalende factor. Het is wetenschappelijk bewezen dat leerkrachten een kind met meer geduld stimuleren wanneer ze positieve verwachtingen hebben van dat kind. Zelfs van een leerling waar een leerkracht het soms wat moeilijker mee heeft. Daardoor zal het kind ook helemaal openbloeien. Het zal de sfeer in de klas ten goede komen. Een goed klimaat creëren is de basis voor school en samenleving. En voor een gelovige leerkracht ook de basis voor christelijke zingeving.

De wereldberoemde professor psychologie Carol Dweck houdt zich al meer dan dertig jaar bezig met de relatie tussen motivatie en prestaties. Ze is één van de belangrijkste onderzoekers op dit gebied. Faalangst en motivatieproblemen kunnen voorkomen en verbeterd worden in de opvoeding. Kinderen die geprezen worden omdat ze uitdagingen durven aangaan en inspanningen leveren, behalen betere resultaten. Eerder dan omdat ze intelligent zijn. Ze zijn gemotiveerd, zetten door en hebben meer zelfvertrouwen.

Duidelijke afspraken

Goede afspraken maken goede vrienden. Leerlingen willen van de juf of meester een schouderklopje, aandacht voor hun leefwereld en problemen. Maar ook duidelijke regels en inspraak. Om een goed klasmanagement op te bouwen en om samen een fijn schooljaar te beleven, overleggen leraren met hun leerlingen waar zij nood aan hebben. Die afspraken worden op een poster geschreven en door iedereen ondertekend. Ze worden duidelijk zichtbaar opgehangen in het klaslokaal. De leerkracht zorgt er voor dat het geen dode letter wordt, door regelmatig te overlopen. Wat ging goed? Waar kan het beter? Zo wordt bijgestuurd waar het nodig blijkt. Bij het niet naleven ervan dragen de leerlingen zelf de gevolgen. Hierdoor en door een grondige vakkennis verdient een leraar het respect van zijn leerlingen.

Een goede leraar

Er zijn acht kwaliteiten die leerlingen, ouders, collega’s en directeurs het vaakst vermelden als ‘sterkste eigenschap’ van een leraar: grappig, enthousiast, zorgzaam, creatief, geduldig, lief, positief, luistervaardig. Het zijn die extra’s waarmee leraren het verschil maken! Ooit gaf een bevlogen leerkracht me stof tot nadenken: ‘Als een kind nooit naar je luistert, wordt het tijd dat jij naar het kind gaat luisteren.’

In het begin is het belangrijk dat een leraar ‘streng maar rechtvaardig’ is. Zodat de leerlingen zijn grenzen kennen. Later, als hij de groep beter kent, kan een leerkracht zich flexibeler opstellen. Leerlingen appreciëren dat een leraar consequent is. Daarom werkt de getuigende aanpak van een leerkracht die gelovig in het leven staat. Niet vanuit vage christelijke waarden. Maar vanuit de eigentijds-tegendraadse boodschap van het evangelie over de universele liefde tot iedereen, de vijand inbegrepen!

Onderwijs in coronatijd

Uit een onderzoek van het kinderrechtencommissariaat - opgericht door het Vlaams Parlement - blijkt dat 85% van de kinderen en 72% van de jongeren terug naar school wilden in coronatijd. Gefocuste schoolteams toonden ontzettend veel power en passie om voor alle leerlingen goed te doen. Omdat het risico op besmetting klein is bij kinderen onder de twaalf jaar, zouden deze vanaf september voltijds naar school kunnen gaan. In het middelbaar onderwijs zal gewerkt worden met kleurencodes. Die moeten aanduiden hoe zwaar de dreiging van het coronavirus op dat moment is. Daaraan worden concrete maatregelen gekoppeld. Voor het hoger onderwijs geldt een mengeling van afstandsonderwijs en lessen in kleine groepen. Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts: “Ook volgend schooljaar zal corona nog een realiteit zijn. Ik betwijfel of de heropstart in september een normaal begin zal zijn. Alles hangt af van de evolutie van de pandemie. Enerzijds is er een pedagogisch draaiboek. Anderzijds heb je het luik met de veiligheidsmaatregelingen. Beider uitgangspunt is het recht op leren voor alle leerlingen.”           

Een hart voor kinderen

In zijn boek ‘De kleine Prins’ beschrijft de Franse auteur en vliegenier Antoine de Saint-Exupéry wat in het leven waardevol lijkt en wat waardevol is. Dit poëtisch verhaal, met prachtige illustraties, zet jong en oud aan het denken. ‘Alles wat wezenlijk van belang is, is voor de ogen onzichtbaar. Alleen met het hart kan je goed zien.’ Aan deze uitspraak dacht ik toen ik een oud-leerling terugzag. De grootste belhamel van de school maar met een gouden hart. Hij vertelde me: ‘Ik kreeg veel onder mijn voeten van iedereen. En toch bleef jij me gaarne zien’.

Duizenden leerkrachten, directies, kinderen en hun ouders tellen af tot 1 september, de eerste schooldag. Wij tellen mee af!

 

Agnes De Mulder